Kum 1977 chho velah Chin Hills zaithiam band lar tak “ Vulmawi Band” te hla sak thin thenkhat thlirna kan sawi dawn a. Vulmawi hla te hi tun thleng hian thangthar zaithiam te hian an la sa lar zel a, hla tha tak tak an ni hlawm. A bik takin Vulmawi Band- a a zaitupa ber leh an khaipa pakhat Buta hla phuah “ Ka nuam ve e” tih te, Siama hla phuah “ Maphasy” tih te phei hi chu engtik hunah pawh Mizo hla lar ( all time song) a ni hial awm e. Zaithiam hrang hrang ten an sa nasa hle a ni.
A hmasa in Vulmawi Band indin chhoh dan han sawi hmasa ila
Kum 1975 ah khan Burma a Zofate awmna khawpui pakhat, Mandalay ah
rimawi chi hrang hrang hmanga zai thiam intel khawm te chuan Vulmawi Band an
din a. Rock band an nih angin an hla kalphung pawh tlema tho deuh vah lam an
uar hle a, chutihlaiin a muang lam chi pawh an sak tho bawk. Vulmawi Band te
hian hla \ha tak tak, a hun laia mite duh chi an sa nasa in rimawi tum lamah an
sang bawk a, kar lovah Chin Hills ramchhung chu an al nghal thuai a. Hmun hrang
hrangah Concert te neiin an zai kual \hin a, Mizoram hmun hrang hrangah pawh an
zai kual nasa hle bawk.
An Band member te chu Lalruanga leh a unaupa Hmingliana, Buta leh
a unaupa Siama (Runrosiama), Zara, Salaia Tawna, Ronghaka (Rihlipui Nghaka),
Thawngnova, Zothana te an ni a, member thenkhatte hi chu an inpawhchawp deuh te
pawh an awm a, tel zui ta lo te pawh an awm bawk.
Kum 1976 ah an Album
hmasa ber Raldawna leh Tumchhingi’ tih chu Winter Studio Mandalay ah an siam a,
hetah hian hla 16 an dah a. He Albumah hian tun thlenga kan la sak lar, Buta
phuah ‘ka nuam ve e’ tih te, Lalruanga duhaisam tih te a tel.
Kum 1980 ah Album dang ‘Parmawi rimtui’ tih chu
Oasis Studio Rangoon ah an tichhuak leh bawk a, he Albumah hian hian hla 17 an
dah leh bawk. He Albumah hian ha tha tak tak, tun thlenga zaithiam ten an sak
lar a awm nual , chungte – Suihlung leng
ve ang maw, A nuam ngai em ni, Chhingkhual Di, Chun leh Zua, Sawiselbovi,
Parmawi rimtui tih te a tel a. An Album zingah chuan a hralh kal ber a ni
mai awm e. Chumi hnuah kum 1980 ah tho hian Pathian fakna hla Album Pathian
fakna hla (Gospel Album) ‘Agape hla mawi’ tih an siam bawk a, amaherawhchu he
Album hi a lar zui ta vak lova.
Kum 1982-ah Album
palina leh a hnuhnung ber ‘Kawl a eng
\an ta’ tih chu May Studio Rangoon ah an siam leh a, hla 15 a awm. He Albumah
pawh hian hla lar tak tak, Vulmawi (A
Band an phuahna), ka vei reng, Lawi ka
hmu, Chhinlung naufa, A leng del del, Maphasy
tih te a awm bawk. Maphasy tih hla phei hi chu tunlai zaitthiam te
hian an sa lar hle a ni.
Vulmawi Band memberte hian rimawi tum an thiam piah lamah an zai
thei deuh vek a, hla an phauh thei vek bawk. An hla zawng zawng te hi anmahni
phuah vek a ni a, an intodelh hle a ni.
A bik takin an zingah hian Lalruanga leh Siama te hian an thawh hnem zual a,
midang Buta, Zothana, Hmingliana te pawh hian a thawh nual bawk.
Vulmawi Band te hian Chin
Hills leh Mizoram chhungah zaiin an kal kual nasa a, tum 200 vel zet chu
Concert an nei hman awm e. Kum 1983 ah Falam-ah an zai a, chu chu Vulmawi band
anga an zai hnuhnung ber a ni awm e.
An hla ziarang hetiang hian han sawi dawn ta ila:
1.
Hnam rilru a langsar :
Vulmawi Band member te kha hnam rilru pu, Mizo pa tak kha an ni
hlawm a. Chin hills lama awm daih mah nise Mizo hnam inpumkhatna leh Chhinlung
chhuak Zofa unau kan nihnaah hian an chiang hle. Hei hi an hla ah te pawh a
lang. An hla pakhat, tun thlenga an la sak lar “ Chhinlung naufa ( Kawl a eng
tan)” hi han thlir ila-
Mim ang kan
pian dunna
Hai rualloh
lungphum kha hrereng la
I ram i hnam
tan hian
Lungphang lo
ten thawk zel ang che Chhinlung naufa tiin.
Tlang hrang hranga Zofate hi Chhinlung chhuak, unau piang hmun leh
bul thuhmun kan ni a. Kan innghahna lungphum - unau kan nih a hi tuman kal san
lovin kan hnam tan thahnemngai taka thawk turin min chah. Chhim leh hmar, chhak
leh thlanga Zofa awm zawng zawngte chu unau vek kan nih avangin unau chibai
inbuk vek tur kan nihna a lang sar hle bawk.
Chhak leh
thlang, Chhim leh hmara leng unaute u;
Ka u ka nau
tiin chibai inbuk tawn ang u,
Kan zalenna
kawl a eng tan ta, Kawl a eng ta
Vulmawi Band zinga an hla phuah tu zinga pakhat Siama chuan
“Sumdawng rilru leh sum hai luh tawk tawkna lam aiin hnam hmangaihna te,
inpumkhatna tur ang chi te hi hlaah kan zep teuh a. Kan rilruah khawi kipa Zo
hnahthlak reng reng hi chu inunau vek ila tih hi kan duh” tiin a sawi.
Buta leh Lalruanga te
hla siam “Parmawi Rimtui” hla hi tehkhin thu hmanga hnam zalenna lam hawi
phuahna a ni a, ‘Parmawi rimtui’ tih chu
zalenna, engthawlna hmun sawi nan a hmang a. Zalenna kawl a enna turin
theihtawp chhuah a tha thawh tur leh Independence lo nei tawh ram te um a an hnung
zui tura sawmna hla a ni.
Kan kalna kawng
lamtluang, chhoin hrehawm hle mahse;
Kan
hmaah kalta te umin I pen zel ang,
Nang
nen, lenrualte nen, parmawi rimtui i thliak ang’
Chu
hmun mawia zaleng dangte zawng, zalenna par vullai chenin,
Suihlungrual
zaten hlimni par an tlan e,
An
ianga len ve ka nghakhlel;
Kawng
chhuk chhoin hahthlak mahse
Kim
ten rual zawng hian raltiang I kai ve ang.
‘Kan hma a kal ta te’ tih hi Independence lo nei tawh ram te
sawina a ni a, zalenna sual tura infuihna hla a ni. Pu Buta sawi danin kha tih
hun lai khan an rilruah revolution a lang lian hle a ni awm e.
2. Hla thu hman an thiam :
‘Ka nuam ve e’ tih hla lar tak mai hi Vulmawi member leh an
zaitupa ber, Buta phuah a ni a. He hlaah hian hla thu nalh tak tak, hman lar
lem loh te hi a hmang nual a. Entirnan,
“Zobawm, dingdi, tlangsam par si siar
Lentu chhawl hnawng ram daiah
Rem sa lengtual ten hlimin sam an chai e”
‘Rem sa‘ tih Ramsa
tihna mai chu a ni na in hla thu ah chuan “rem sa” tiin an hmang a, hei hi hla
danga kan hman tam loh pawl tak a ni awm e. “Lentu chhawl hnawng ram dai”tih
pawh hi hla thu nalh tak, kut them thiam takin a remkhawm ang hi a ni.
“Chhingkual lung di “ hlaah hian hla thu ni em em si lo, hla thu
mawi tak ang maia bilh luh a awm nual a, hetiang hi vulmawi hla phuahtute hian
an thiam hle a ;
{Awmni
khama} in run lawi nuam mah ila,
Then i tul
si chhingkhual vana’n;
Biahthu
tinkim hlan hma a,
Sam ang then
zawng hrilh a hai ngei.
Sawiselbovi hlaah hian
“thang” a hmang bawk a, hetiangin -
I sakhming
an sawi rik mai hi chuan
Lairilah dar
ang a {thang} reng.
Hla dangah
hi chuan “cham” tih hi hman thin a ni a, “ thang” an hmang hlauh mai a, a dik
thluam tho mai.
“ min hmangaih vein min fawp ve se,
He khawvelah ka lawm ber
awm” tih lai hi a tawp teh thut
a, a dangdai viau mai bawk.
Hla thu hman an thiam a,
hla thu ni lem lo, tawngkam tluang pangngai remkhawm an thiam bawk a, a karah
hla thu nalh tak tak leh hman lar lem loh zeh an thiam bawk.
“ Ka ziah thiam ka chhiar thiam nan,
Zirna
run min kai tir;
Lenrual
ka {ban }ve nan,
Silhpuan
mawi te min pe”. (Chun leh zua)
Buta hla
Parmawi rimtui hlaah hian hetiang hian hla thu pakhat kan hmu bawk -
“ Parmawi
vulna raltiang han thlirin,
Suihlungruala
hmatiang sawnin,
Zaleng rual
zawng ten {pheifung} i khai nang aw”
Hla thu dangah chuan “phei lai khai “ tih hi hman tlanglawn a ni
a, thenkhatin “pheichhehmawi” te an hmang bawk a. pheifung tih tak hi chu an
hmang tam lo khawp mai. Hetianga hla thu langsar lo hman hi a bikin Buta hian a
thiam em em a ni.
3. Music Genre hrang hrang hmuh tur a awm :
Vulmawi Band hla te hi a tlangpuiin a rang lam leh puak deuh thak
an ni hlawm a. an hlaah hian Music Genre hrang hrang kan hmu nual a, chung
zingah chuan Rock, Slow te an langsar zual. Rock hla zingah chuan heng - Hlimni, Kawl a eng tan ta, Lehkhathawn,
Vulmawi, Tawnmang, Leng leng lo la, A nuam ngai em ni, A Chuai mai mai dawn lo te leh a dang engemaw zat an awm a, a muang
chi (Slow) pawh an awm nual a, chung zingah chuan heng – Maphasy, Chhingkhual Di, Parmawi Rimtui
te hi a lar zual an ni awm e. A
saptawng takin Country, Sentimental
lam te pawh a awm nual.
4. Vulmawi
ho hla reng reng hi hla sei tak a awm ngai lem lo a, Rock Band an nihna angin
chang ngai sak nawn sak nawn turin an ruahman ve deuh a nih hmel. A tlangpuiin
chang hnih leh a thunawn ang deuh chauh hi an ni hlawm a, chutih rualin sei tak
sawi tur a awm ve tho bawk.
Vulmawi ho hla chungchangah hian
sawi lan leh ka duh chu, khatih hunlaia Mizo hla te kha kalkhat deuh put put,
tluangtlam tak an ni hlawm a. Vulmawi ho
hian Mizo hla kalhmang kha thlak an duh a, an sawi dan takin ‘Mizo hla
Revolution a ngai’ an ti \hin. Hetiang rilru pu hian Mizo hla kalhmang kha her
hret an duh a, an hla phuah te pawh kha \ang deuh at, Rock music a ni chho ta
deuh vek a. Rock Band tan pawha sak nuam tak tur an phuah hlawm a. Chubakah hla
thu ah hian \awng un pui pui leh hla thu un pui pui hman lovin hla thu
tluangtlam, leh khaw lai \awng, \awng tualleng te an hmang uar ta bawk a. Heng
zawng zawng hi Mizo hla tih changkan duhna rilru a\anga an tih a ni. Hemi
chungchangah hian Lalruanga chuan, “ kan \an lutukna lamah kan lo \huai na leh
lutuk a, mipuii min zawm pha lo” tiin a sawi nghe nghe a ni.
Vulmawi hla chungchangah hian sawi tur tam tak a awm a, sawi vek dawn chuan hunin min dah dawn lova.
A tlangpui thlirna kan sawi zawr zawr chauh a ni. Vulmawi hla zingah hian thu
ril tak tak pai a awm nual a, zirlaibuah pawh zir tlak te pawh an awm awm e.
Thangthar ten an la zir chho zel dawn niin a lang a, Mizo rimawi chanchin ah
pawh Vulmawi band te hian hmun pawimawh tak an chang reng tawh dawn a ni.