Wednesday, June 17, 2026

VULMAWI HLA THENKHAT THLIRNA

 Kum 1977 chho velah Chin Hills zaithiam band lar tak “ Vulmawi Band” te hla sak thin thenkhat thlirna kan sawi dawn a. Vulmawi hla te hi tun thleng hian thangthar zaithiam te hian an la sa lar zel a, hla tha tak tak an ni hlawm. A bik takin Vulmawi Band- a a zaitupa ber leh an khaipa pakhat Buta hla phuah “ Ka nuam ve e” tih te, Siama hla phuah “ Maphasy” tih te phei hi chu engtik hunah pawh Mizo hla lar ( all time song) a ni hial awm e. Zaithiam hrang hrang ten an sa nasa hle a ni.

A hmasa in Vulmawi Band indin chhoh dan han sawi hmasa ila

Kum 1975 ah khan Burma a Zofate awmna khawpui pakhat, Mandalay ah rimawi chi hrang hrang hmanga zai thiam intel khawm te chuan Vulmawi Band an din a. Rock band an nih angin an hla kalphung pawh tlema tho deuh vah lam an uar hle a, chutihlaiin a muang lam chi pawh an sak tho bawk. Vulmawi Band te hian hla \ha tak tak, a hun laia mite duh chi an sa nasa in rimawi tum lamah an sang bawk a, kar lovah Chin Hills ramchhung chu an al nghal thuai a. Hmun hrang hrangah Concert te neiin an zai kual \hin a, Mizoram hmun hrang hrangah pawh an zai kual nasa hle bawk.

An Band member te chu Lalruanga leh a unaupa Hmingliana, Buta leh a unaupa Siama (Runrosiama), Zara, Salaia Tawna, Ronghaka (Rihlipui Nghaka), Thawngnova, Zothana te an ni a, member thenkhatte hi chu an inpawhchawp deuh te pawh an awm a, tel zui ta lo te pawh an awm bawk.

Kum 1976 ah an Album hmasa ber Raldawna leh Tumchhingi’ tih chu Winter Studio Mandalay ah an siam a, hetah hian hla 16 an dah a. He Albumah hian tun thlenga kan la sak lar, Buta phuah ‘ka nuam ve e’ tih te, Lalruanga duhaisam tih te a tel.

Kum 1980 ah Album dang ‘Parmawi rimtui’ tih chu Oasis Studio Rangoon ah an tichhuak leh bawk a, he Albumah hian hian hla 17 an dah leh bawk. He Albumah hian ha tha tak tak, tun thlenga zaithiam ten an sak lar a awm nual , chungte – Suihlung leng ve ang maw, A nuam ngai em ni, Chhingkhual Di, Chun leh Zua, Sawiselbovi, Parmawi rimtui tih te a tel a. An Album zingah chuan a hralh kal ber a ni mai awm e. Chumi hnuah kum 1980 ah tho hian Pathian fakna hla Album Pathian fakna hla (Gospel Album) ‘Agape hla mawi’ tih an siam bawk a, amaherawhchu he Album hi a lar zui ta vak lova.

Kum 1982-ah Album palina leh a hnuhnung ber  ‘Kawl a eng \an ta’ tih chu May Studio Rangoon ah an siam leh a, hla 15 a awm. He Albumah pawh hian hla lar tak tak, Vulmawi (A Band an phuahna), ka vei reng, Lawi ka hmu, Chhinlung naufa, A leng del del, Maphasy  tih te a awm bawk. Maphasy tih hla phei hi chu tunlai zaitthiam te hian an sa lar hle a ni.

Vulmawi Band memberte hian rimawi tum an thiam piah lamah an zai thei deuh vek a, hla an phauh thei vek bawk. An hla zawng zawng te hi anmahni phuah vek a ni a, an intodelh hle  a ni. A bik takin an zingah hian Lalruanga leh Siama te hian an thawh hnem zual a, midang Buta, Zothana, Hmingliana te pawh hian a thawh nual bawk.

Vulmawi Band te hian  Chin Hills leh Mizoram chhungah zaiin an kal kual nasa a, tum 200 vel zet chu Concert an nei hman awm e. Kum 1983 ah Falam-ah an zai a, chu chu Vulmawi band anga an zai hnuhnung ber a ni awm e.

An hla ziarang hetiang hian han sawi dawn ta ila:

1.      Hnam rilru a langsar :

Vulmawi Band member te kha hnam rilru pu, Mizo pa tak kha an ni hlawm a. Chin hills lama awm daih mah nise Mizo hnam inpumkhatna leh Chhinlung chhuak Zofa unau kan nihnaah hian an chiang hle. Hei hi an hla ah te pawh a lang. An hla pakhat, tun thlenga an la sak lar “ Chhinlung naufa ( Kawl a eng tan)” hi han thlir ila-

Mim ang kan pian dunna

Hai rualloh lungphum kha hrereng la

I ram i hnam tan hian

Lungphang lo ten thawk zel ang che Chhinlung naufa tiin.

 

Tlang hrang hranga Zofate hi Chhinlung chhuak, unau piang hmun leh bul thuhmun kan ni a. Kan innghahna lungphum - unau kan nih a hi tuman kal san lovin kan hnam tan thahnemngai taka thawk turin min chah. Chhim leh hmar, chhak leh thlanga Zofa awm zawng zawngte chu unau vek kan nih avangin unau chibai inbuk vek tur kan nihna a lang sar hle bawk.

Chhak leh thlang, Chhim leh hmara leng unaute u;

Ka u ka nau tiin chibai inbuk tawn ang u,

Kan zalenna kawl a eng tan ta, Kawl a eng ta

 

Vulmawi Band zinga an hla phuah tu zinga pakhat Siama chuan “Sumdawng rilru leh sum hai luh tawk tawkna lam aiin hnam hmangaihna te, inpumkhatna tur ang chi te hi hlaah kan zep teuh a. Kan rilruah khawi kipa Zo hnahthlak reng reng hi chu inunau vek ila tih hi kan duh” tiin a sawi.

Buta leh Lalruanga te hla siam “Parmawi Rimtui” hla hi tehkhin thu hmanga hnam zalenna lam hawi phuahna  a ni a, ‘Parmawi rimtui’ tih chu zalenna, engthawlna hmun sawi nan a hmang a. Zalenna kawl a enna turin theihtawp chhuah a tha thawh tur leh Independence lo nei tawh ram te um a an hnung zui tura sawmna hla  a ni.

            Kan kalna kawng lamtluang, chhoin hrehawm hle mahse;

            Kan hmaah kalta te umin I pen zel ang,

            Nang nen, lenrualte nen, parmawi rimtui i thliak ang’

 

            Chu hmun mawia zaleng dangte zawng, zalenna par vullai chenin,

            Suihlungrual zaten hlimni par an tlan e,

            An ianga len ve ka nghakhlel;

Kawng chhuk chhoin hahthlak mahse

Kim ten rual zawng hian raltiang I kai ve ang.

 

‘Kan hma a kal ta te’ tih hi Independence lo nei tawh ram te sawina a ni a, zalenna sual tura infuihna hla a ni. Pu Buta sawi danin kha tih hun lai khan an rilruah revolution a lang lian hle a ni awm e.

 

2. Hla thu hman an thiam :

‘Ka nuam ve e’ tih hla lar tak mai hi Vulmawi member leh an zaitupa ber, Buta phuah a ni a. He hlaah hian hla thu nalh tak tak, hman lar lem loh te hi a hmang nual a. Entirnan,

“Zobawm, dingdi, tlangsam par si siar

Lentu chhawl hnawng ram daiah

Rem sa lengtual ten hlimin sam an chai e”

 

Rem sa‘ tih Ramsa tihna mai chu a ni na in hla thu ah chuan “rem sa” tiin an hmang a, hei hi hla danga kan hman tam loh pawl tak a ni awm e. “Lentu chhawl hnawng ram dai”tih pawh hi hla thu nalh tak, kut them thiam takin a remkhawm ang hi a ni.

“Chhingkual lung di “ hlaah hian hla thu ni em em si lo, hla thu mawi tak ang maia bilh luh a awm nual a, hetiang hi vulmawi hla phuahtute hian an thiam hle a ;

 {Awmni khama} in run lawi nuam mah ila,

Then i tul si chhingkhual vana’n;

Biahthu tinkim hlan hma a,

Sam ang then zawng hrilh a hai ngei.

 

Sawiselbovi hlaah hian “thang” a hmang bawk a, hetiangin -

I sakhming an sawi rik mai hi chuan

Lairilah dar ang a {thang} reng.

 

Hla dangah hi chuan “cham” tih hi hman thin a ni a, “ thang” an hmang hlauh mai a, a dik thluam tho mai.

“ min hmangaih vein min fawp ve se,

He khawvelah ka lawm ber awm  tih lai hi a tawp teh thut a, a dangdai viau mai bawk.

 

Hla thu  hman an thiam a, hla thu ni lem lo, tawngkam tluang pangngai remkhawm an thiam bawk a, a karah hla thu nalh tak tak leh hman lar lem loh zeh an thiam bawk.

“ Ka ziah thiam ka chhiar thiam nan,

Zirna run min kai tir;

Lenrual ka {ban }ve nan,

Silhpuan mawi te min pe”.  (Chun leh zua)

 

Buta hla Parmawi rimtui hlaah hian hetiang hian hla thu pakhat kan hmu bawk -

“ Parmawi vulna raltiang han thlirin,

Suihlungruala hmatiang sawnin,

Zaleng rual zawng ten {pheifung} i khai nang aw”

 

Hla thu dangah chuan “phei lai khai “ tih hi hman tlanglawn a ni a, thenkhatin “pheichhehmawi” te an hmang bawk a. pheifung tih tak hi chu an hmang tam lo khawp mai. Hetianga hla thu langsar lo hman hi a bikin Buta hian a thiam em em a ni.

3. Music Genre hrang hrang hmuh tur a awm :

Vulmawi Band hla te hi a tlangpuiin a rang lam leh puak deuh thak an ni hlawm a. an hlaah hian Music Genre hrang hrang kan hmu nual a, chung zingah chuan Rock, Slow te an langsar zual. Rock hla zingah chuan heng - Hlimni, Kawl a eng tan ta, Lehkhathawn, Vulmawi, Tawnmang, Leng leng lo la, A nuam ngai em ni, A Chuai mai mai dawn lo  te leh a dang engemaw zat an awm a, a muang chi (Slow) pawh an awm nual a, chung zingah chuan heng – Maphasy, Chhingkhual Di, Parmawi Rimtui  te hi a lar zual an ni awm e. A saptawng takin Country, Sentimental lam te pawh a awm nual.

4. Vulmawi ho hla reng reng hi hla sei tak a awm ngai lem lo a, Rock Band an nihna angin chang ngai sak nawn sak nawn turin an ruahman ve deuh a nih hmel. A tlangpuiin chang hnih leh a thunawn ang deuh chauh hi an ni hlawm a, chutih rualin sei tak sawi tur a awm ve tho bawk.

            Vulmawi ho hla chungchangah hian sawi lan leh ka duh chu, khatih hunlaia Mizo hla te kha kalkhat deuh put put, tluangtlam tak an ni hlawm a.  Vulmawi ho hian Mizo hla kalhmang kha thlak an duh a, an sawi dan takin ‘Mizo hla Revolution a ngai’ an ti \hin. Hetiang rilru pu hian Mizo hla kalhmang kha her hret an duh a, an hla phuah te pawh kha \ang deuh at, Rock music a ni chho ta deuh vek a. Rock Band tan pawha sak nuam tak tur an phuah hlawm a. Chubakah hla thu ah hian \awng un pui pui leh hla thu un pui pui hman lovin hla thu tluangtlam, leh khaw lai \awng, \awng tualleng te an hmang uar ta bawk a. Heng zawng zawng hi Mizo hla tih changkan duhna rilru a\anga an tih a ni. Hemi chungchangah hian Lalruanga chuan, “ kan \an lutukna lamah kan lo \huai na leh lutuk a, mipuii min zawm pha lo” tiin a sawi nghe nghe  a ni.

Vulmawi hla chungchangah hian sawi tur tam tak a awm a,  sawi vek dawn chuan hunin min dah dawn lova. A tlangpui thlirna kan sawi zawr zawr chauh a ni. Vulmawi hla zingah hian thu ril tak tak pai a awm nual a, zirlaibuah pawh zir tlak te pawh an awm awm e. Thangthar ten an la zir chho zel dawn niin a lang a, Mizo rimawi chanchin ah pawh Vulmawi band te hian hmun pawimawh tak an chang reng tawh dawn a ni.

No comments:

Post a Comment